Vanaf 27 september 2026 moet elke duurzaamheidsclaim richting consumenten concreet, juist en verifieerbaar onderbouwd zijn (EmpCo-richtlijn 2024/825, in Nederland wet via Stb. 2026, 152). Dit stappenplan brengt een bedrijf in acht stappen van inventarisatie naar een houdbare claimhuishouding: wat weg moet, wat herformulering nodig heeft, en hoe het bewijs geregeld wordt vóórdat erom gevraagd wordt.
Stap 1: Inventariseer álle uitingen
Verzamel elke duurzaamheidsuiting: verpakkingen, website, campagnes, socialmedia, offertes, winkelmateriaal. Vergeet beelden en logo’s niet; ook een groen ontwerp of een blaadje telt als visuele claim (vuistregel 5 van de ACM). En denk aan oude pagina’s: een claim die op 27 september 2026 nog online staat, valt onder de nieuwe regels, hoe oud hij ook is.
Stap 2: Classificeer per claim
Sorteer elke claim op vier vragen: is hij generiek of specifiek? Gaat hij over nu of over de toekomst? Over uw eigen praktijk of over de keten? En is het een neutraliteits- of compensatieclaim? Die indeling bepaalt welke regel erop van toepassing is.
Stap 3: Toets tegen de zwarte lijst
Vier categorieën gaan sowieso op de schop: generieke termen zonder erkende topprestatie (“duurzaam”, “eco”, “groen” als los woord), klimaatneutraliteit op basis van compensatie, zelfbedachte keurmerken, en wettelijke plichten die als voordeel worden gepresenteerd. Zie de zwarte lijst uitgelegd voor de volledige tabel met punten en voorbeelden.
Stap 4: Herformuleer wat te redden valt
De vervangingsformule: benoem het concrete aspect, kwantificeer waar mogelijk, noem de grondslag, en lever de uitleg op hetzelfde medium. Vervang het oordeel door de waarneming: niet “duurzaam verpakt” maar “doos van 95% oud papier”. Splits neutraliteitsclaims in wat u zelf reduceert en wat u elders financiert (zie mag ik nog klimaatneutraal zeggen?).
Stap 5: Bouw per claim een dossier
Voor elke claim die blijft: leg vast wat de claim letterlijk zegt en waar hij staat, waarom hij klopt, welke bewijsstukken erbij horen (met datum en bron), wie er intern eigenaar van is, en wanneer hercontrole nodig is. Zes velden, één register. Klein bijhouden is goedkoop; achteraf reconstrueren is onmogelijk.
Stap 6: Leg het fysieke bewijs nú vast
Het deel van uw claims dat over zichtbare feiten gaat (installaties, afvalscheiding, herkomst, materialen) is fotografeerbaar, maar alleen zolang de situatie bestaat. De oogst van dit seizoen, de productielijn van vandaag en de installatie van deze zomer zijn er volgend jaar niet meer in deze vorm. Vuistregel 2 van de ACM-leidraad eist bovendien dat onderbouwing bestaat vóór publicatie en actueel blijft.
Stap 7: Borg de actualiteit
Zet hercontroles in de agenda: bij elke productwijziging, certificaatverlenging en jaarcyclus. Verouderd bewijs onder een actuele claim is een van de eerste dingen waar een toezichthouder naar vraagt.
Stap 8: Blijf bij
Volg de ACM-publicaties en de eerste handhavingszaken na 27 september; wat daar sneuvelt, is uw vroegste waarschuwing. Wij houden de stand bij op de EmpCo-monitor, van wetgeving tot uitspraken.
De tien controlevragen
| # | Vraag (elke “nee” of “weet niet” is een actiepunt) |
|---|---|
| 1 | Staat er ergens “duurzaam”, “groen” of “eco” zonder uitleg op hetzelfde medium? |
| 2 | Voert u een klimaatneutraal-claim op basis van compensatie? |
| 3 | Staat er een logo of keurmerk op dat geen echt certificaat is? |
| 4 | Kunt u van elke claim binnen één dag het bewijs tonen? |
| 5 | Is dat bewijs jonger dan de claim? |
| 6 | Heeft elke vergelijking een referentiepunt en meetjaar? |
| 7 | Heeft elke toekomstambitie een plan, tussendoelen en onafhankelijke controle? |
| 8 | Gaat elke claim over precies het deel waarvoor hij klopt? |
| 9 | Is het fysieke bewijs vastgelegd zoals de situatie nú is? |
| 10 | Weet u wie intern eigenaar is van elke claim? |
Voor de goede orde: wij zijn fotografen, geen juristen; dit is uitleg, geen juridisch advies. Voor het juridische deel (stap 3 en 4 definitief maken) werkt u met uw eigen jurist of adviseur; achtergrond staat in de EmpCo-richtlijn uitgelegd en de vijf ACM-vuistregels. Voor stap 6, het vastleggen van het fysieke bewijs, bestaat het EmpCo-bewijsdossier: een claimgesprek maakt in één sessie duidelijk welk deel van uw claims fotografeerbaar bewijs kan krijgen.
Over dit artikel
Geschreven door Rogier Chang, bedrijfsfotograaf (ruim twintig jaar, 150+ organisaties) en maker van EmpCo-bewijsdossiers. Dit is uitleg vanuit de bewijspraktijk, geen juridisch advies; voor het eindoordeel over uw claims werkt u met uw eigen jurist of adviseur. Alle datums, bedragen en zaaknummers in dit artikel zijn geverifieerd aan primaire bronnen (EUR-Lex, Staatsblad, ACM, rechtspraak.nl); laatst gecontroleerd in augustus 2026.
5 reacties