Kort antwoord: als losse productclaim vrijwel niet meer. Vanaf 27 september 2026 verbiedt de EmpCo-richtlijn (2024/825) neutraliteitsclaims op basis van CO₂-compensatie per definitie, en de hoogste Duitse rechter oordeelde al dat “klimaneutral” alleen mag als de uiting zelf uitlegt of het om reductie of compensatie gaat. De houdbare route: splits de claim in wat u zelf reduceert en wat u elders financiert.
In het kort
- Zwarte lijst, punt 4 quater: “klimaatneutraal door compensatie” is straks altijd verboden, uitleg of niet.
- Het Duitse Katjes-arrest (BGH, 27 juni 2024, I ZR 98/23) eist uitleg ín de uiting; een QR-code of website is onvoldoende.
- De Nederlandse rechter oordeelde in de KLM-zaak vergelijkbaar over compensatiesuggestie.
- Houdbaar alternatief: gesplitste, feitelijke claims. Reductie apart, compensatie apart, elk met eigen bewijs.
Waarom juist dit woord sneuvelt
“Klimaatneutraal” is dubbelzinnig: het kan betekenen dat de uitstoot in de productie echt is teruggebracht, of dat de uitstoot elders wordt gecompenseerd met gekochte certificaten. Voor de consument is dat verschil wezenlijk; compensatie is niet gelijkwaardig aan echte reductie. Precies daarom staat de compensatie-variant vanaf 27 september 2026 op de zwarte lijst (punt 4 quater van bijlage I bij de richtlijn): die is dan per definitie verboden, zonder toets per geval.
De Duitse les: Katjes en de QR-code
Duitsland, waar dezelfde Europese regels gelden, liep hierop vooruit. Snoepfabrikant Katjes adverteerde dat het al zijn producten “klimaneutral” produceerde; de neutraliteit kwam uit gekochte compensatie en de details stonden achter een QR-code. Het Bundesgerichtshof besliste op 27 juni 2024 (I ZR 98/23) dat dit misleidend is: bij een dubbelzinnige milieuterm moet de concrete betekenis in de reclame-uiting zélf worden uitgelegd, en een QR-code of webadres is daarvoor onvoldoende. Dat arrest is gewezen onder het oude recht; de zwarte lijst gaat nog een stap verder en verbiedt de compensatieclaim helemaal.
En de Nederlandse rechter
In de zaak van Fossielvrij tegen KLM (rechtbank Amsterdam, 20 maart 2024, ECLI:NL:RBAMS:2024:1512) sneuvelden 15 van de 19 onderzochte uitingen, waaronder het compensatieproduct CO2ZERO: de suggestie dat vlieg-uitstoot met herbebossing wordt geneutraliseerd, maakt de werkelijkheid mooier dan hij is. Twee hoogste-lijn-uitspraken, één boodschap: neutraliteitssuggestie zonder harde eigen reductie houdt geen stand.
Wat u wél kunt zeggen
| In plaats van | Schrijf |
|---|---|
| “Klimaatneutraal geproduceerd” | “Onze productie draait op eigen zonnestroom; de installatie is vastgelegd en controleerbaar” |
| “CO₂-neutraal bezorgd” | “Bezorging in de stad met elektrische voertuigen” |
| “Wij compenseren al onze uitstoot” | “Wij ondersteunen [project], gecertificeerd door [standaard]; dit staat los van onze eigen uitstoot” |
| “Klimaatpositief” | Niet herformuleren maar vervangen: benoem de feitelijke maatregelen, met datum |
Het patroon: vervang het oordeel door de waarneming. Een oordeel (“neutraal”) moet u op oordeelsniveau bewijzen, en dat kan bijna nooit. Een waarneming (“128 zonnepanelen, geïnstalleerd in 2024, hier te zien”) hoeft alleen zichzelf te bewijzen.
Veelgestelde vragen
Mag “klimaatneutraal” nog als ik het via echte reductie bereik?
De compensatie-variant is straks per definitie verboden. Een zuivere reductieclaim valt niet onder punt 4 quater, maar blijft een generieke term die u in de uiting zelf concreet moet maken en volledig moet kunnen onderbouwen. In de praktijk is de gesplitste, feitelijke formulering veiliger en overtuigender.
Mag ik mijn compensatieproject dan helemaal niet meer noemen?
Jawel: compenseren mag, en erover vertellen ook. Wat niet mag, is de compensatie presenteren als neutraliteit van uw product. Benoem het als wat het is (“wij investeren in project X”), gescheiden van uw eigen uitstoot en reductie.
Voor de goede orde: wij zijn fotografen, geen juristen; dit is uitleg, geen juridisch advies. Meer verdieping: de volledige zwarte lijst en de EmpCo-monitor. Het reductiedeel van uw verhaal is vaak fysiek en dus vastlegbaar: installaties, wagenpark, processen. Hoe dat bewijs eruitziet leest u bij het EmpCo-bewijsdossier.
Toets uw eigen tekst
Benieuwd of uw eigen formulering hieronder valt? Plak hem hieronder. De scan draait in uw browser; uw tekst wordt niet verstuurd.
Bèta Signalering in ontwikkeling, geen juridisch oordeel.
Signalering, geen juridisch advies. Wij zijn fotografen, geen juristen.
Over dit artikel
Geschreven door Rogier Chang, bedrijfsfotograaf (ruim twintig jaar, 150+ organisaties) en maker van EmpCo-bewijsdossiers. Dit is uitleg vanuit de bewijspraktijk, geen juridisch advies; voor het eindoordeel over uw claims werkt u met uw eigen jurist of adviseur. Alle datums, bedragen en zaaknummers in dit artikel zijn geverifieerd aan primaire bronnen (EUR-Lex, Staatsblad, ACM, rechtspraak.nl); laatst gecontroleerd in augustus 2026.
Eén reactie