Het Duitse Bundesgerichtshof oordeelde op 27 juni 2024 (I ZR 98/23) dat snoepfabrikant Katjes niet met “klimaneutral” mocht adverteren zonder in de uiting zelf uit te leggen of die neutraliteit uit eigen reductie of uit gekochte compensatie kwam. Een QR-code naar een website was onvoldoende. Omdat Duitsland dezelfde Europese regels toepast als Nederland, is dit arrest de beste voorspeller van hoe streng “klimaatneutraal” hier wordt gelezen.
De zaak in het kort
Katjes adverteerde dat het sinds 2021 al zijn producten “klimaneutral” produceerde. De fabriek stootte wél CO₂ uit; de neutraliteit kwam uit compensatieprojecten, en de details stonden achter een QR-code op de verpakking. De Wettbewerbszentrale, de Duitse private handhaver van eerlijke handel, stapte naar de rechter. Twee lagere instanties wezen de klacht af; het Bundesgerichtshof, de hoogste Duitse civiele rechter, niet (persbericht 138/2024).
De redenering in drie stappen
- “Klimaneutral” is dubbelzinnig: het kan echte reductie in de productie betekenen, of compensatie elders.
- Dat verschil is wezenlijk voor de koopbeslissing: compensatie is voor de consument niet gelijkwaardig aan reductie.
- Dus moet de concrete betekenis in de reclame-uiting zélf staan. Informatie achter een QR-code of op een website telt niet mee voor de vraag of de uiting misleidt.
Waarom dit verder gaat dan het lijkt
Het arrest is gewezen onder het óude recht: de gewone misleidingstoets. De EmpCo-regels die per 27 september 2026 gelden, gaan een stap verder: een neutraliteitsclaim op basis van compensatie staat dan op de zwarte lijst (punt 4 quater) en is per definitie verboden, uitleg of geen uitleg. Katjes markeert dus niet het eindpunt van de ontwikkeling maar het minimum: zelfs vóór de nieuwe regels hield het woord al geen stand zonder directe uitleg.
Parallel met Nederland
Drie maanden vóór het BGH oordeelde de rechtbank Amsterdam al vergelijkbaar in de KLM-zaak: compensatiesuggestie die de werkelijkheid mooier maakt dan hij is, houdt geen stand. Twee hoogste-lijn-uitspraken in twee landen met dezelfde Europese basis, met dezelfde uitkomst. Wie in Nederland wil weten waar de lat ligt voor klimaatwoorden, leest beide zaken naast onze uitleg over “klimaatneutraal”.
De praktijkregels die uit het arrest volgen
| Regel | Praktisch |
|---|---|
| Kernuitleg hoort ín de uiting | Wat de claim betekent, staat op de verpakking of in de advertentie zelf; links en QR-codes zijn voor verdieping, niet voor de essentie |
| Dubbelzinnige termen vermijden | Elk woord dat twee betekenissen kan hebben (neutraal, positief, vriendelijk) vraagt uitleg of vervanging |
| Reductie en compensatie scheiden | Benoem apart wat u zelf verminderde en wat u elders financiert, elk met eigen onderbouwing |
Voor de goede orde: wij zijn fotografen, geen juristen, en Duits recht is geen Nederlands recht; dit arrest telt als uitleg van dezelfde Europese regels, niet als bindende Nederlandse rechtspraak. De actuele stand houden we bij op de EmpCo-monitor. En het reductiedeel van uw verhaal is vaak fysiek zichtbaar en dus vastlegbaar: zie het EmpCo-bewijsdossier.
Over dit artikel
Geschreven door Rogier Chang, bedrijfsfotograaf (ruim twintig jaar, 150+ organisaties) en maker van EmpCo-bewijsdossiers. Dit is uitleg vanuit de bewijspraktijk, geen juridisch advies; voor het eindoordeel over uw claims werkt u met uw eigen jurist of adviseur. Alle datums, bedragen en zaaknummers in dit artikel zijn geverifieerd aan primaire bronnen (EUR-Lex, Staatsblad, ACM, rechtspraak.nl); laatst gecontroleerd in augustus 2026.
Eén reactie