“Plasticvrij”, “zonder microplastics”, “PFAS-vrij”: vrij-van-claims zijn binair. Er is geen “grotendeels vrij van”; één gram van de uitgesloten stof en de claim is onjuist. Dat maakt ze sterk als ze kloppen en riskant als ze half kloppen. En er is een tweede valkuil: wie iets als onderscheidend presenteert wat wettelijk al verplicht is, overtreedt per 27 september 2026 per definitie de regels.
De kracht en het risico van een binaire claim
Een vrij-van-claim is prettig concreet: geen vage belofte maar een controleerbaar feit. Precies daarom is de bewijsvraag onverbiddelijk. “Plasticvrij verpakt” sneuvelt op een plastic sealtje om de sluiting, een coating op het karton of een verzenddoos met kunststoftape. De eerste ACM-vuistregel (juist, duidelijk, specifiek en volledig) betekent hier: de claim geldt voor alles wat de consument redelijkerwijs meerekent, niet alleen voor het onderdeel dat u bedoelde.
De verborgen valkuil: verboden onderscheid met een wettelijke eis
Op de zwarte lijst staat sinds de nieuwe regels ook dit (punt 10 bis): wettelijke eisen presenteren als onderscheidend kenmerk van het aanbod. Een vrij-van-claim over een stof die in uw productcategorie al verboden is, valt daar precies in. De claim klopt feitelijk en is tóch verboden, omdat hij een voorsprong suggereert die elke concurrent ook heeft. Controleer dus niet alleen óf de claim waar is, maar ook of hij iets zegt wat de wet al voor iedereen regelt.
De controlevragen per claim
| Claim | Controlevraag | Als het antwoord nee is |
|---|---|---|
| “Plasticvrij verpakt” | Geldt het voor elke laag, sluiting, coating en verzendverpakking? | Beperk de claim tot het deel dat klopt en benoem dat deel |
| “Zonder [stofnaam]” | Is de stof in uw categorie nog toegestaan bij concurrenten? | Schrap de claim: wettelijke eis als onderscheid is verboden |
| “Vrij van kunststof hulpstoffen” | Kunt u het voor het hele proces aantonen, ook bij toeleveranciers? | Claim alleen het deel van de keten dat u kunt onderbouwen |
Wat legt u vast, en wat niet met een camera
Of een materiaal chemisch vrij is van een stof, bewijst een analyse, geen foto. Wat een foto wél laat zien: de verpakkingslijn zoals hij draait, het materiaal dat erin gaat, de sealtechniek, het magazijn met de verzendverpakkingen. Wie een vrij-van-claim voert, wil naast het lab-rapport ook kunnen laten zien hoe de praktijk eruitziet waarin dat rapport geldt; papier en werkelijkheid horen hetzelfde verhaal te vertellen.
Voor de goede orde: wij zijn fotografen, geen juristen; dit is uitleg, geen juridisch advies. De bredere verpakkingsregels staan in recyclebaar en circulair op de verpakking, de volledige verbodslijst in de zwarte lijst uitgelegd. Het fysieke deel van uw onderbouwing vastleggen kan via het EmpCo-bewijsdossier.
Over dit artikel
Geschreven door Rogier Chang, bedrijfsfotograaf (ruim twintig jaar, 150+ organisaties) en maker van EmpCo-bewijsdossiers. Dit is uitleg vanuit de bewijspraktijk, geen juridisch advies; voor het eindoordeel over uw claims werkt u met uw eigen jurist of adviseur. Alle datums, bedragen en zaaknummers in dit artikel zijn geverifieerd aan primaire bronnen (EUR-Lex, Staatsblad, ACM, rechtspraak.nl); laatst gecontroleerd in augustus 2026.