Bij reasonable assurance verzamelt de auditor actief bewijs en concludeert positief: “naar ons oordeel geeft de rapportage een getrouw beeld.” Bij limited assurance vraagt de auditor of er iets mis is en concludeert negatief: “niets is ons gebleken dat wijst op materiële afwijkingen.”
Het fundamentele verschil
Limited assurance (beperkte zekerheid) vereist minder diepgaande werkzaamheden. De auditor voert voornamelijk inlichtingen en analytische procedures uit. Het risico op een onjuiste conclusie is hoger dan bij reasonable assurance.
Reasonable assurance (redelijke zekerheid) vereist uitgebreide procedures vergelijkbaar met een jaarrekeningcontrole. De auditor test interne beheersing, voert substantieve controles uit, en verzamelt onafhankelijk bewijs. Het zekerheidsniveau is significant hoger.
Wat dit betekent voor bewijsmateriaal
Bij limited assurance kan de auditor steunen op verklaringen van het management en beperkte steekproeven. Bij reasonable assurance moet de auditor actief verifiëren: site visits, externe confirmaties, grotere steekproeven en onafhankelijke herberekeningen.
Voor visueel bewijsmateriaal verschuift de lat. Bij limited assurance kan een foto met basale metadata volstaan als ondersteunend bewijs. Bij reasonable assurance verwacht de auditor verifieerbare herkomst, bij voorkeur C2PA-geverifieerd met volledige chain of custody.
De CSRD-transitie
De CSRD start met limited assurance (vanaf boekjaar 2024). Een transitie naar reasonable assurance is mogelijk na 2028, afhankelijk van een haalbaarheidsonderzoek door de Europese Commissie. Bedrijven die nu documentatieprocessen inrichten, doen er goed aan te anticiperen op de hogere bewijslast.